വാഷിങ്ടണ്‍/ടെഹ്റാന്‍: മധ്യേഷ്യയില്‍ വീണ്ടുമൊരു യുദ്ധത്തിന്റെ കാര്‍മേഘങ്ങള്‍ ഉരുണ്ടുകൂടുന്നു. ഇറാനിലെ ഇസ്ലാമിക ഭരണകൂടത്തെ അട്ടിമറിക്കണമെന്ന പരസ്യമായ ആഹ്വാനവുമായി അമേരിക്കന്‍ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപ് രംഗത്തെത്തിയതോടെ മേഖലയിലെ സാഹചര്യം അതീവ സങ്കീര്‍ണ്ണമായി. ഇതിന് പിന്നാലെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ യുദ്ധക്കപ്പലായ യുഎസ്എസ് ജെറാള്‍ഡ് ആര്‍ ഫോര്‍ഡിനെ കൂടി മധ്യേഷ്യയിലേക്ക് അയക്കാന്‍ ട്രംപ് ഉത്തരവിട്ടു.

ഇറാനില്‍ ഭരണമാറ്റം സംഭവിക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും നല്ല കാര്യമെന്ന് ട്രംപ് പ്രസ്താവിച്ചത് വെറുമൊരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനയല്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ് പെന്റഗണിന്റെ പുതിയ നീക്കങ്ങള്‍. നിലവില്‍ മധ്യേഷ്യയിലുള്ള യുഎസ്എസ് എബ്രഹാം ലിങ്കണ്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള 12 യുദ്ധക്കപ്പലുകള്‍ക്ക് പുറമെയാണ് ജെറാള്‍ഡ് ആര്‍ ഫോര്‍ഡും എത്തുന്നത്.

ഇറാന്റെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള നീക്കങ്ങളാണിതെന്ന് നിരീക്ഷകര്‍ കരുതുന്നു. 'ഒരു കരാറില്‍ എത്താന്‍ സാധിച്ചില്ലെങ്കില്‍ നമുക്ക് സൈനികമായി ഇടപെടേണ്ടി വരും' എന്ന ട്രംപിന്റെ വാക്കുകള്‍ ഇറാന് നല്‍കുന്ന കടുത്ത മുന്നറിയിപ്പാണ്.

പുറത്തുനിന്നുള്ള ഭീഷണിയേക്കാള്‍ ഇറാന്‍ ഭരണകൂടത്തെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നത് രാജ്യത്തിനകത്ത് പുകയുന്ന ജനരോഷമാണ്. സമീപകാലത്തുണ്ടായ സര്‍ക്കാര്‍ വിരുദ്ധ പ്രക്ഷോഭങ്ങളില്‍ ഏഴായിരത്തിലധികം പേര്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടതായാണ് റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍. 53,000-ത്തിലധികം പേര്‍ തടവറയിലായതോടെ രാജ്യം ആഭ്യന്തര കലാപത്തിന്റെ വക്കിലാണ്.

ഈ സാഹചര്യം മുതലെടുത്ത് മുന്‍ ഷായുടെ മകന്‍ റെസ പഹ്ലവി രംഗത്തെത്തിയത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം ഇറാനില്‍ ഇടപെടണമെന്നും ഇസ്ലാമിക ഭരണകൂടത്തിന് അന്ത്യം കുറിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. പടിഞ്ഞാറന്‍ രാജ്യങ്ങളുടെ പിന്തുണയോടെയുള്ള ഒരു ജനകീയ മുന്നേറ്റത്തിനാണ് പഹ്ലവി ശ്രമിക്കുന്നത്.

ഇസ്രായേലിന്റെ നിലപാട്: ഇറാന്റെ ആണവ-മിസൈല്‍ പരീക്ഷണങ്ങള്‍ പൂര്‍ണ്ണമായും അവസാനിപ്പിക്കാതെ ഒരു വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്കും തയ്യാറല്ലെന്ന് ഇസ്രായേല്‍ പ്രധാനമന്ത്രി ബെന്യാമിന്‍ നെതന്യാഹു പ്രഖ്യാപിച്ചു കഴിഞ്ഞു. അമേരിക്കയുടെ സൈനിക നീക്കങ്ങള്‍ക്ക് പിന്നില്‍ ഇസ്രായേലിന്റെ ശക്തമായ സമ്മര്‍ദ്ദമുണ്ട്.

ഭരണകൂടത്തിലെ ഭിന്നത: പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്‌കിയനെ അനുകൂലിക്കുന്ന പരിഷ്‌കരണവാദികളും ആയത്തുള്ള ഖമേനിയെ അനുകൂലിക്കുന്ന തീവ്രചിന്താഗതിക്കാരും തമ്മിലുള്ള ആഭ്യന്തര കലഹം ഇറാന്റെ പ്രതിരോധത്തെ ദുര്‍ബലപ്പെടുത്തുന്നു. പരിഷ്‌കരണവാദികള്‍ പോലും അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുന്നത് ഇതിന്റെ തെളിവാണ്.

ആണവ കരാറിലെ അനിശ്ചിതത്വം: ഒമാനില്‍ നടന്ന ചര്‍ച്ചകള്‍ ഫലം കാണാത്തതും ഐഎഇഎ മേധാവിയുടെ ആശങ്കകളും നയതന്ത്രപരമായ പരിഹാരം ദൂരത്താണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇതെല്ലാം യുദ്ധത്തിനുള്ള സാധ്യത വര്‍ധിപ്പിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്.

ഇറാന്‍ ഇന്ന് ഒരേസമയം ആഭ്യന്തര പ്രക്ഷോഭത്തെയും വിദേശ സൈനിക ഭീഷണിയെയും നേരിടുകയാണ്. ആണവ കരാറില്‍ പെട്ടെന്ന് ഒരു തീരുമാനമുണ്ടാകാത്ത പക്ഷം, ട്രംപിന്റെ 'പരമാവധി സമ്മര്‍ദ്ദം' ഒരു സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് വഴിമാറാനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയാനാവില്ല. വരും ആഴ്ചകള്‍ മധ്യേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തില്‍ നിര്‍ണ്ണായക മാറ്റങ്ങള്‍ വരുത്തിയേക്കാം.