ഡൽഹി : 2025 ഏപ്രിൽ 22-ന് ജമ്മു കശ്മീരിലെ പഹൽഗാമിലുണ്ടായ ഭീകരാക്രമണത്തിന് മറുപടിയായി 2025 മേയിൽ ഇന്ത്യ ആരംഭിച്ച ചരിത്രപരമായ സൈനിക നീക്കമായ 'ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ'-ന്റെ ഒന്നാം വാർഷികത്തോട് അനുബന്ധിച്ചാണ് പുതുതലമുറ നേട്ടമായ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ പരീക്ഷിച്ചത്.

മേയ് 6 നും മേയ് 9 നും ഇടയിൽ ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ ദീർഘദൂര മിസൈൽ പരീക്ഷണത്തിനായി ഇന്ത്യ നോട്ടം (NOTAM - നോട്ടിസ് ടു എയർമെൻ) പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നു. മിസൈൽ വിക്ഷേപണങ്ങൾക്കോ ​​പ്രധാന സൈനിക അഭ്യാസങ്ങൾക്കോ ​​മുന്നോടിയായാണ് ഇത്തരം അറിയിപ്പുകൾ സാധാരണയായി നൽകാറുള്ളത്. ഈ സമയം ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂറിന്റെ ഒന്നാം വാർഷികവുമായി ഒത്തു വന്നതിനാൽ, ഇന്ത്യ അഗ്നി-6 മിസൈൽ പരീക്ഷിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണെന്ന് പല നിരീക്ഷകരും കരുതിയിരുന്നു. കൂടാതെ, 10,000 കിലോമീറ്ററിലധികം പരിധിയുള്ള മിസൈൽ പരീക്ഷിക്കാൻ ഡിആർഡിഒ പൂർണ്ണസജ്ജമാണെന്നും സർക്കാരിന്റെ അനുമതി ലഭിച്ചാൽ ഏത് സമയത്തും ഈ ദൗത്യം ഏറ്റെടുക്കാമെന്നും ഡിആർഡിഒ മേധാവി സമീർ വി. കാമത്ത് അടുത്തിടെ പ്രസ്താവിച്ചിരുന്നു. ഇത് സ്വാഭാവികമായും ഇന്ത്യ അഗ്നി-6 വിക്ഷേപിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണെന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ പലരെയും പ്രേരിപ്പിച്ചു.

ഒടുവിൽ, എംഐആർവി (MIRV - മൾട്ടിപ്പിൾ ഇൻഡിപെൻഡന്റിലി ടാർഗെറ്റബിൾ റീ-എൻട്രി വെഹിക്കിൾ) സംവിധാനമുള്ള അത്യാധുനിക അഗ്നി മിസൈൽ 'ഡോ. എ.പി.ജെ അബ്ദുൾ കലാം ദ്വീപി' ൽ നിന്ന് ഡിആർഡിഒ വിജയകരമായി പരീക്ഷിച്ചു. ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയിലെ വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഒന്നിലധികം പേലോഡുകൾ മിസൈൽ വഹിച്ചിരുന്നു. ഇതിന്റെ സഞ്ചാരം കരയിലും കപ്പലുകളിലും സ്ഥാപിച്ച സംവിധാനങ്ങൾ വഴി നിരീക്ഷിച്ചു. ദൗത്യത്തിന്റെ എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും കൈവരിച്ചതായി ഫ്ലൈറ്റ് ഡാറ്റ സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഒരൊറ്റ മിസൈൽ ഉപയോഗിച്ച് ഒന്നിലധികം തന്ത്രപ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളെ ആക്രമിക്കാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ശേഷി ഇത് വീണ്ടും തെളിയിച്ചു.

നേരത്തെ 2024 മേയിൽ, 'മിഷൻ ദിവ്യാസ്ത്ര'യ്ക്ക് കീഴിൽ ഡിആർഡിഒ വിജയകരമായി അഗ്നി-5 എംഐആർവി പരീക്ഷണം നടത്തിയിരുന്നു. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ തന്ത്രപ്രധാനമായ പ്രതിരോധ ശേഷിയിലെ വലിയൊരു കുതിച്ചുചാട്ടത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുകയും ഒരൊറ്റ മിസൈലിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി ലക്ഷ്യമിടാൻ കഴിയുന്ന ഒന്നിലധികം വാർഹെഡുകൾ വിന്യസിക്കാനുള്ള ശേഷി പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇപ്പോഴത്തെ പരീക്ഷണം എംഐആർവി-യുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രണ്ടാമത്തെ പരീക്ഷണമായിരുന്നു. രണ്ട് വിജയകരമായ പരീക്ഷണങ്ങളോടെ, സമീപഭാവിയിൽ തന്നെ ഡിആർഡിഒ ഈ സംവിധാനം പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കുമെന്നാണ് കരുതുന്നത്. മിസൈൽ സേനയ്ക്ക് കൈമാറുന്നതിന് മുൻപ് ഇത്തരം ചില പരീക്ഷണങ്ങൾ കൂടി നടത്താൻ അവർ ഉദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് വ്യക്തമല്ല.
ഒരു ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലിന് ഒന്നിലധികം വാർഹെഡുകൾ വഹിക്കാനും അവയെ വെവ്വേറെ ലക്ഷ്യങ്ങളിലേക്ക് അയക്കാനും എംഐആർവി സാങ്കേതികവിദ്യ പ്രാപ്തമാക്കുന്നു. ശീതയുദ്ധകാലത്ത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത എംഐആർവി സാങ്കേതികവിദ്യ അമേരിക്കയാണ് 'LGM-30 മിനിറ്റ്മാൻ ലൂടെ ആദ്യമായി ഔദ്യോഗികമായി വിന്യസിച്ചത്. ഇത് ആക്രമണ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മിസൈൽ യുദ്ധരംഗത്തെ മാറ്റിമറിച്ചു. ഇന്ന് അമേരിക്ക, യുകെ, ഫ്രാൻസ്, ചൈന, റഷ്യ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾക്ക് പ്രവർത്തനക്ഷമമായ എംഐആർവി ശേഷിയുണ്ട്.
തങ്ങളുടെ ഇടത്തരം ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലായ 'അബാബീൽ' എംഐആർവി സാങ്കേതികവിദ്യയോടെയുള്ളതാണെന്ന് പാകിസ്ഥാൻ അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ട്. റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം ഈ മിസൈലിന് ഏകദേശം 2,200 കിലോമീറ്റർ പരിധിയുണ്ട്, കൂടാതെ ഒന്നിലധികം വാർഹെഡുകൾ വഹിക്കാൻ ശേഷിയുണ്ടെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. 2017-ൽ പാകിസ്ഥാൻ എംഐആർവി ശേഷിയുള്ള സംവിധാനം പരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും, സ്വതന്ത്രമായ സ്ഥിരീകരണങ്ങൾ പരിമിതമായതിനാലും പാകിസ്ഥാന്റെ പരീക്ഷണങ്ങളുടെ വിജയത്തെയും വളർച്ചയെയും ചില നിരീക്ഷകർ ചോദ്യം ചെയ്തതിനാലും ഈ അവകാശവാദങ്ങൾ ഇപ്പോഴും സംശയനിഴലിലാണ്.

2012 ഏപ്രിൽ 19-ന് ഡിആർഡിഒ അഗ്നി-5 വിജയകരമായി പരീക്ഷിച്ചതോടെയാണ് ഇന്ത്യ ദീർഘദൂര തന്ത്രപ്രധാന മിസൈൽ മേഖലയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. അഗ്നി-5 ഐസിബിഎമ്മിന് 5,000 കിലോമീറ്ററിലധികം പരിധിയുണ്ട്, കൂടാതെ ആണവ പേലോഡുകൾ വഹിക്കാനും ഇതിന് കഴിയും. 1974-ൽ പൊഖ്‌റാൻ-I (സ്മൈലിംഗ് ബുദ്ധ) ലൂടെ ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ ആണവായുധ ശേഷി തെളിയിച്ചു. 1998-ൽ (പൊഖ്‌റാൻ-II) തുടർച്ചയായി അഞ്ച് ആണവ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിക്കൊണ്ട് തന്ത്രപരമായ നിലപാട് കൂടുതൽ ശക്തമാക്കി. എങ്കിലും, ആണവായുധങ്ങൾ കൈവശം വയ്ക്കുന്നത് ഒരു ആണവായുധ രാഷ്ട്രമാകുന്നതിലേക്കുള്ള ആദ്യ പടി മാത്രമാണ്. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ആണവ ശേഷിയുടെ വിശ്വാസ്യത എന്നത് വാർഹെഡുകൾ ചെറുതാക്കാനുള്ള കഴിവ്, അതിജീവന ശേഷിയുള്ള വിക്ഷേപണ സംവിധാനങ്ങൾ, വിശ്വസനീയമായ പ്രത്യാഘാതശേഷി (second-strike capability) എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

ആണവ സാങ്കേതികവിദ്യയെ ആയുധമാക്കുക എന്നത് വാർഹെഡ് രൂപകൽപ്പന, ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കൽ, ഫിസ്സൈൽ മെറ്റീരിയൽ പ്രോസസ്സിംഗ്, സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ, വിക്ഷേപണ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുമായുള്ള സംയോജനം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു എഞ്ചിനീയറിംഗ് പ്രക്രിയയാണ്. ഒന്നിലധികം വിക്ഷേപണ സംവിധാനങ്ങളിലുടനീളം എളുപ്പത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനായി, ആധുനിക ആണവ വാർഹെഡുകൾ ചെറുതും ഭാരം കുറഞ്ഞതുമായാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് 'ന്യൂക്ലിയർ ട്രയാഡ്' (Nuclear Triad - മുപ്പട ആണവ ശേഷി) രൂപപ്പെടുന്നത്. വിശ്വസനീയമായ ഒരു ആണവ ത്രയം മൂന്ന് തൂണുകളിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്: ആകാശമാർഗ്ഗമുള്ള ആക്രമണത്തിന് തന്ത്രപ്രധാന ബോംബറുകൾ; കര അധിഷ്ഠിത പ്രതിരോധത്തിന് ദീർഘദൂര അല്ലെങ്കിൽ ഭൂഖണ്ഡാന്തര മിസൈലുകൾ (ICBMs); ശക്തമായ തിരിച്ചടിക്കായി അന്തർവാഹിനികളിൽ നിന്ന് വിക്ഷേപിക്കാവുന്ന ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകൾ.
ഈ ആണവ ത്രയത്തിലെ കര അധിഷ്ഠിത മിസൈൽ ഘടകത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് എംഐആർവി സാങ്കേതികവിദ്യ. ഒരൊറ്റ മിസൈലിന് വെവ്വേറെ ലക്ഷ്യമിടാൻ കഴിയുന്ന ഒന്നിലധികം വാർഹെഡുകൾ വഹിക്കാൻ സാധിക്കുന്നതിലൂടെ, എംഐആർവികൾ ആക്രമണത്തിന്റെ വഴക്കവും പ്രതിരോധ മൂല്യവും ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. അഗ്നി-5 പ്രോഗ്രാമിലേക്ക് എംഐആർവി ശേഷി സംയോജിപ്പിച്ചത്, കൂടുതൽ വികസിതവും സുരക്ഷിതവുമായ തന്ത്രപ്രധാന സംവിധാനങ്ങളിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ മാറ്റത്തെ കാണിക്കുന്നു. ഇത് അത്യാധുനിക ആണവ വിക്ഷേപണ സാങ്കേതികവിദ്യകളുള്ള തിരഞ്ഞെടുത്ത രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യയെ എത്തിക്കുന്നു.

അഗ്നി-5-ൽ എംഐആർവി സാങ്കേതികവിദ്യ വിജയകരമായി ഉൾപ്പെടുത്തിയത് ഇന്ത്യയുടെ അഗ്നി മിസൈൽ പ്രോഗ്രാമിന് കീഴിലുള്ള പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ പരിശ്രമത്തിന്റെ വലിയൊരു നേട്ടമാണ്. മിസൈൽ രംഗത്ത് ഇന്ത്യൻ സ്ഥാപനങ്ങൾ മുന്നേറ്റം നടത്തിയതിന് നീണ്ട ചരിത്രമുണ്ട്. 1983 ജൂലൈ 26-നാണ് ഭാരത സർക്കാർ ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് ഗൈഡഡ് മിസൈൽ ഡെവലപ്‌മെന്റ് പ്രോഗ്രാം (IGMDP) സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് അംഗീകാരം നൽകിയത്.

പൃഥ്വി, ആകാശ്, നാഗ്, ത്രിശൂൽ മിസൈൽ സംവിധാനങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച ഐജിഎംഡിപിയിൽ നിന്നാണ് അഗ്നി-1 ഉയർന്നുവന്നത്. റീ-എൻട്രി വെഹിക്കിൾ മൂല്യനിർണ്ണയത്തിനായുള്ള ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യാ പ്രദർശനമായി ഡിആർഡിഒ തുടക്കത്തിൽ വിഭാവനം ചെയ്ത ആദ്യകാല അഗ്നി, SLV-3 സ്പേസ് ലോഞ്ച് വെഹിക്കിളിൽ നിന്നുള്ള സോളിഡ് ഫ്യുവൽ ഒന്നാം ഘട്ടവും പരിഷ്കരിച്ച ഉപരിതല ഘട്ടവുമാണ് ഉപയോഗിച്ചത്. ഇന്ത്യ 1989-ൽ അഗ്നി ഡെമോൺസ്ട്രേറ്റർ വിജയകരമായി പരീക്ഷിച്ചു, തുടർന്ന് 1992 ലും 1994 ലും നവീകരിച്ച പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി. റീ-എൻട്രി പഠനങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, ഡിആർഡിഒ ഈ സംവിധാനത്തെ സിംഗിൾ സ്റ്റേജ് അഗ്നി-1 ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലാക്കി മാറ്റി. ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ വികസനം ഔദ്യോഗികമായി 1999-ൽ ആരംഭിക്കുകയും വിജയകരമായ പ്രവർത്തന പരീക്ഷണം 2003-ൽ പൂർത്തിയാവുകയും ചെയ്തു. പട്ടിക 1 ഇന്ത്യയുടെ അഗ്നി മിസൈൽ പരമ്പരയുടെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ സംഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ സംവിധാനങ്ങളുടെ സേവന വിഭാഗം സ്ട്രാറ്റജിക് ഫോഴ്‌സ് കമാൻഡ് (ആർമി) ആണ്.
ഇന്ത്യയുടെ അഗ്നി മിസൈലുകൾ:
അഗ്നി-1** | 25 ജനുവരി 2002 | 2004 | സോളിഡ് ഫ്യുവൽ | 1 | 700–1,200 കി.മീ | 25 മീറ്റർ | ഹ്രസ്വദൂര ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ (SRBM) |
അഗ്നി-2** | 11 ഏപ്രിൽ 1999 | 2008 | സോളിഡ് ഫ്യുവൽ | 2 | 2,000–3,000 കി.മീ | 40 മീറ്റർ | ഇടത്തരം ദൂര ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ (MRBM) |
അഗ്നി-3** | 9 ജൂലൈ 2006 | 2011 | സോളിഡ് ഫ്യുവൽ | 2 | 3,000–3,500 കി.മീ | 40 മീറ്റർ | ഇന്റർമീഡിയറ്റ് റേഞ്ച് ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ |
അഗ്നി-4| 15 നവംബർ 2011 | 2014 | സോളിഡ് ഫ്യുവൽ | 2 | 3,500–4,000 കി.മീ | 100 മീറ്റർ | നൂതന ഏവിയോണിക്സും കോമ്പോസിറ്റുകളും |
അഗ്നി-5** | 19 ഏപ്രിൽ 2012 | 2021 | സോളിഡ് ഫ്യുവൽ | 3 | 5,000–5,500+ കി.മീ | ഏതാനും മീറ്ററുകൾ (റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത്) | കാനിസ്റ്ററൈസ്ഡ് ദീർഘദൂര ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ |
നിലവിൽ, ഇന്ത്യയുടെ ആണവാക്രമണ ശേഷി അയൽരാജ്യങ്ങൾക്കും അപ്പുറത്തേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കാനാണ് ഡിആർഡിഒ ശ്രമിക്കുന്നത്. അഗ്നി-5-ൽ എംഐആർവി ശേഷി വിജയകരമായി സംയോജിപ്പിച്ചത് ഇന്ത്യയുടെ മിസൈൽ വികസന പരിപാടിയുടെ അവസാനമല്ല, മറിച്ച് അതിന്റെ തുടർച്ചയായ പരിണാമത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന നാഴികക്കല്ലാണ്. അഗ്നി-6 നിലവിൽ വികസന ഘട്ടത്തിലാണെന്നും പരീക്ഷണ ഘട്ടത്തിലേക്ക് അടുക്കുകയാണെന്നും റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ അടുത്ത തലമുറ പ്രോജക്റ്റ് മിസൈലിന്റെ പരിധി, ചലനശേഷി, പേലോഡ് വഴക്കം എന്നിവ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ആവർത്തിച്ചുള്ള വിജയകരമായ അഗ്നി-5 പരീക്ഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഐസിബിഎമ്മുകൾക്ക് ആവശ്യമായ നൂതന സീക്കർ, ഗൈഡൻസ് സാങ്കേതികവിദ്യകളിൽ ഇന്ത്യ ഗണ്യമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ്.
അഗ്നി-6 ഭാരം കുറഞ്ഞതും കൂടുതൽ ചലനശേഷിയുള്ളതും വേഗത്തിൽ വിന്യസിക്കാൻ കഴിയുന്നതുമായ ഒരു സംവിധാനമായിരിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ പരിധി 10,000 കിലോമീറ്ററിലധികം (8,000 മുതൽ 12,000 കി.മീ വരെ എന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു) ആയിരിക്കും. മിസൈലിൽ എംഐആർവി (MIRV), മാന്യുവറബിൾ റീ-എൻട്രി വെഹിക്കിൾ (MaRV) ശേഷികൾ ഒന്നിച്ച് ഉൾപ്പെടുത്തുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ഇത് ആക്രമണത്തിന്റെ വഴക്കവും ശത്രുവിന്റെ മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ വെട്ടിമാറ്റാനുള്ള ശേഷിയും വർദ്ധിപ്പിക്കും.

റഷ്യയുടെ S-500, അമേരിക്കയുടെ THAAD, ചൈനയുടെ HQ-19 തുടങ്ങിയ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെപ്പോലും വെട്ടിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ മിസൈൽ സംവിധാനത്തിന് കഴിയുമെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയാണ് ഡിആർഡിഒയുടെ ലക്ഷ്യം എന്ന് തോന്നുന്നു. അഗ്നി-6-ന് 10 മുതൽ 12 വരെ വാർഹെഡുകൾ വഹിക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. റഡാറുകളെ വഞ്ചിക്കുന്നതിനുള്ള നൂതന ഡെക്കോയികൾ (decoys), റഡാർ ആഗിരണം ചെയ്യുന്ന കോട്ടിംഗുകൾ എന്നിവ S-500, THAAD തുടങ്ങിയ സംവിധാനങ്ങളെ മറികടക്കാൻ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കും. അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് വീണ്ടും പ്രവേശിച്ചതിന് ശേഷം അതിന്റെ സഞ്ചാരപഥം മാറ്റാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഒരു തരം ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ പേലോഡാണ് MaRV. പാത മാറ്റാനുള്ള MaRV-യുടെ കഴിവ് ശത്രുവിന്റെ മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ തകർക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഇന്ത്യ ഇതുവരെ MaRV സാങ്കേതികവിദ്യ പരീക്ഷിച്ചിട്ടില്ല.
ഇന്ത്യ അതിന്റെ ആണവ നിലപാടിന്റെ ഭാഗമായി വിശ്വസനീയമായ കുറഞ്ഞ പ്രതിരോധ സിദ്ധാന്തമാണ് പിന്തുടരുന്നത്. ഈ ചട്ടക്കൂടിന് കീഴിൽ, പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം അതിജീവനവും വിശ്വസനീയമായ രണ്ടാം ആക്രമണ ശേഷിയും ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ്. അഗ്നി-5 ഇതിനകം തന്നെ ഭൂഖണ്ഡാന്തര പരിധി നൽകുന്നതിനാൽ, അഗ്നി-6 പോലെയുള്ള കൂടുതൽ വിപുലമായ പരിധിയുള്ള ഒരു സംവിധാനം അവതരിപ്പിക്കുന്നതോ പരീക്ഷിക്കുന്നതോ നിലവിലുള്ള പ്രതിരോധ സന്തുലിതാവസ്ഥയെ കാര്യമായി മാറ്റില്ല. അതിനാൽ, അഗ്നി-6 പോലുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കുന്നതിന് അടിയന്തിര സൈനിക ആവശ്യകതയില്ല.

വലിയ തോതിലുള്ള മിസൈൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ വലിയ തന്ത്രപരമായ സൂചനകൾ നൽകുന്നവയാണ്. 10,000 കിലോമീറ്റർ പരിധിയുള്ള ഒരു പുതിയ ഐസിബിഎം ഇന്ത്യ പരീക്ഷിച്ചാൽ, അത് ചൈനയ്ക്കും പാകിസ്ഥാനും അപ്പുറമുള്ള വൻശക്തികൾ ആക്രമണാത്മകമായ ഒന്നായി വ്യാഖ്യാനിച്ചേക്കാം. ആണവ അളവുകളുള്ള രണ്ട് സജീവ സംഘർഷങ്ങൾ നിലവിലുള്ള ഇന്നത്തെ ആഗോള അന്തരീക്ഷത്തിൽ, അത്തരം ഒരു പരീക്ഷണം സംഘർഷങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ചൈനയും പാകിസ്ഥാനും സമാനമായ മിസൈൽ വികസനങ്ങളോ പരീക്ഷണങ്ങളോ നടത്താൻ കാരണമായേക്കാമെന്നും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു.